Page 39 - BI MAGAZIN EYLUL 2026

Bi RÖPORTAJ

39

çok, başarının kapatmasını beklediği iç eksikliktir. görmeye çalışır. Çünkü adı doğru konulmayan bir duygu veya
davranış sistemi dönüştürülemez.
İnsan Aplikasyonları modeli başarıyı küçümsemiyor. Başarının
arkasında hangi sistemin çalıştığını sorguluyor. İnsan Aplikasyonları’nın amacı okuru suçlamak değil; insanın
kendisini ve çevresindekileri daha doğru okuyabilmesini sağlamaktır.
İnsan kendi içinde hangi aplikasyonun çalıştığını nasıl
anlayabilir? İnsan karmaşık değildir. Yalnızca içinde neyin çalıştığını bilmeden
yaşayabilir.
İlk adım, davranış tekrarlarını izlemektir.
Kitapta 115 iç sistem bulunuyor. Bu sayı nasıl ortaya
Kişi kendisine şu soruları sorabilir:
çıktı?
“Ben hangi olaylarda aynı tepkiyi veriyorum?”
Kitabı oluştururken insan davranışlarını tek bir alanla sınırlamadım.
“Hayatımda kişiler değiştiği hâlde hangi sonuçlar değişmiyor?” Aşk, aile, arkadaşlık, iş hayatı, para, güç, korku, öfke, sosyal çevre,
“En fazla neyi kaybetmekten korkuyorum?” alışkanlıklar, geçmiş yaşanmışlıklar ve kişinin kendisiyle kurduğu
ilişki gibi farklı alanları birlikte ele aldım.
“Hangi duygunun içindeyken düşünmeden karar veriyorum?”
Her sistemin nereden beslendiğini, nasıl çalıştığını, insana hangi
“Kendimi en çok kime ve neye kanıtlamaya çalışıyorum?” davranışları yaptırdığını ve hangi sonuçları tekrar ürettiğini ayrı ayrı
“Yaptığım davranış gerçekten ihtiyacımdan mı doğuyor, yoksa inceledim. Böylece kitap 16 bölüm ve 115 iç sistemden oluşan geniş
içimdeki korkuyu susturmak için mi ortaya çıkıyor?” bir haritaya dönüştü.

İnsanın tekrarladığı davranışlar, içinde çalışan sistemin bıraktığı 115 sayısı rastgele belirlenmiş bir sayı değildir. Kitabın oluşturulması
izlerdir. Bir aplikasyon kendisini tek bir olayla değil, benzer sırasında birbirinden ayrıştırılan davranış sistemlerinin ortaya
koşullarda ürettiği benzer sonuçlarla belli eder. çıkardığı yapıdır.
Farkındalık burada başlar. Fakat fark etmek tek başına yeterli Bu nedenle kitap yalnızca baştan sona okunacak bir eser değil,
değildir. İnsan ilk tepkisini ertelemeyi, duygusunu doğru insanın hayatının farklı dönemlerinde yeniden açıp bakabileceği bir
adlandırmayı ve aynı eski sonucu üretmeyen yeni bir davranışı iç sistem haritasıdır.
tekrarlamayı öğrenmelidir. Okur kitabı bitirdiğinde hayatında neyin değişmesini

Zararlı bir aplikasyon tamamen ortadan kaldırılabilir istiyorsunuz?
mi? Okurun her olayın ardından kendisine tek bir soru sorabilmesini
Amaç insanın bütün zor duygularını ortadan kaldırmak değildir. istiyorum:
Korkusuz, öfkesiz, kıskançlıksız veya üzüntüsüz bir insan oluşturmak “Şu anda bende hangi aplikasyon çalışıyor?”
mümkün olmadığı gibi sağlıklı da değildir.
Bu soru kişinin ilk tepkisiyle arasına küçük bir düşünme alanı koyar.
Amaç, duygunun insanı yönetmesini engellemek ve davranış İnsan öfkelendiğinde, kıskandığında, korktuğunda, birine bağımlı
üzerindeki gücünü azaltmaktır. hâle geldiğinde veya kendisini kanıtlama ihtiyacı duyduğunda
Örneğin öfke hisseden bir insan ilk anda mesaj göndermemeyi, içeride çalışan sistemi fark etmeye başlar.
karar vermemeyi veya kırıcı bir konuşmaya başlamamayı Bir insan kendisini ne kadar doğru okuyabilirse, davranışlarını da o
öğrenebilir. Duygu ortadan kalkmamıştır; fakat duygu kalıcı bir kadar bilinçli seçebilir.
hasara dönüşmeden yönetilmiştir.
Ben okura kusursuz bir hayat vadetmiyorum. İnsan kendi iç sistemlerini
Zararlı aplikasyonun karşısına faydalı bir aplikasyon koymak tanıdığında aynı hataları fark etmeden tekrar etme ihtimalini
gerekir. Kontrol ihtiyacının karşısına güvenli iletişim, anlık azaltabilir. Kendisini suçlamadan ama kendi sorumluluğundan da
öfkenin karşısına tepkiyi erteleme, onay ihtiyacının karşısına iç kaçmadan daha sağlıklı kararlar verebilir.
değer, kıyaslamanın karşısına kendi gelişimini izleme sistemi
yerleştirilebilir. İnsan Aplikasyonları’nın asıl amacı budur: Görünmeyeni görünür
hâle getirmek.
Kalıcı değişim büyük sözlerle değil, tekrarlanan küçük tercihlerle
kurulur.

İnsan Aplikasyonları kişisel gelişim kitabı mı?
Hayır. İnsan Aplikasyonları’nı klasik anlamda bir kişisel gelişim
kitabı olarak tanımlamıyorum.

Kitap okura “Başarılı ol, güçlü düşün, hayatını hemen değiştir”
demiyor. İnsanlara yukarıdan öğüt vermiyor ve herkese
uygulanacak tek bir mutluluk formülü sunmuyor.
Bu çalışma, davranışların arkasında çalışan sistemleri okumaya
yönelik bir düşünce modelidir. Önce insanın içinde neyin çalıştığını
EYLÜL 2026 EYLÜL 2026